Blogs

 

Waarom jongeren in de jeugdhulp geen klacht indienen

Stel je voor: je woont niet meer thuis, maar op een leefgroep of in een jeugdhulpinstelling. Meestal zijn de begeleiders aardig, maar soms gebeuren er dingen die niet fijn zijn. Je moet bijvoorbeeld zomaar naar je kamer, je telefoon wordt afgepakt, of er wordt over jou beslist zonder dat iemand vraagt wat jij vindt. Als jongere heb je volgens het Kinderrechtenverdrag én de Jeugdwet het recht om daar iets van te zeggen. Je mag een klacht indienen. Maar in de praktijk gebeurt dat bijna nooit. Hoe komt dat eigenlijk?

Bang voor de gevolgen en de macht van volwassenen

In het rapport ‘Je bent maar een kind, je durft gewoon niet’ beschrijft de Kinderombudsvrouw dat jongeren in de jeugdhulp zich vaak niet vrij of veilig genoeg voelen om hun stem te laten horen. Dat heeft een duidelijke reden: jongeren zijn voor hun wonen en verzorging helemaal afhankelijk van hun begeleiders.Wanneer een begeleider boven je staat en alles voor je bepaalt, is de stap om te klagen heel groot. Jongeren zijn bang dat hun situatie op de groep er alleen maar erger op wordt als ze een klacht indienen. Ook zijn ze soms loyaal aan hun begeleiders en willen ze hen niet in de problemen brengen.

Te formeel, te ingewikkeld en te langzaam

Als jongeren wel iets willen melden, zijn er veel obstakels. Veel jongeren weten simpelweg niet hoe en waar ze een klacht kunnen indienen. En de formele klachtenprocedure voelt heel ingewikkeld en ver weg. Een officiële procedure bij een klachtencommissie duurt vaak maanden en bestaat uit formele gesprekken met volwassenen in een kamer. Dat sluit totaal niet aan bij wat jongeren nodig hebben. Als er iets misgaat op je woongroep, wil je niet maanden wachten op een brief; je wilt dat het nu wordt opgelost. Bovendien hebben jongeren door eerdere teleurstellingen vaak het gevoel dat klagen toch niks verandert. Zij hebben veel meer behoefte aan een open en eerlijk gesprek met iemand die ze vertrouwen.

Wat moet er veranderen?

Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer stelt dat er een veilig leefklimaat nodig is op de leefgroepen. Begeleiders moeten niet alleen regels handhaven, maar echt naast de jongere gaan staan, luisteren en interesse tonen. De verantwoordelijkheid om misstanden aan te kaarten mag niet alleen bij het kind liggen. Instellingen moeten zelf actief vragen hoe het met jongeren gaat, bijvoorbeeld via vertrouwenspersonen, jongerenraden of anonieme vragenlijsten.

Je staat er niet alleen voor!

Als Kinder- en Jongerenrechtswinkel vinden wij dat elk kind gehoord moet worden. Rechten zijn er niet alleen op papier, je moet er in het echt ook iets aan hebben. Heb jij vragen over jouw rechten in de jeugdhulp, of wil je weten wat je kunt doen als er iets misgaat? Neem gerust contact op met de Kinder- en Jeugdrechtenwinkel via de website of een onafhankelijke vertrouwenspersoon van JeugdStem.